Bellen via het internet - Voice over IP (VoIP)

Geactualiseerd: woensdag 29 april 2009

Bellen via het internet

Bellen via internet wordt ook wel IP-telefonie, Voice over IP, VoIP, of digitale telefonie genoemd. De verwachting is dat digitale telefonie en internettelefonie de ouderwetse telefoonaansluitingen grotendeels gaan vervangen. Het is nog een kwestie van tijd en de gewone 'analoge' telefonie is geschiedenis. Maar wat is het eigenlijk? Wat is het verschil tussen VoIP en VoDSL? Kan ik thuis via internet bellen? Wat heb ik ervoor nodig en hoeveel kost het? Wat zijn de voor- en nadelen?

Wat is VoIP?

VoIP staat voor Voice over Internet en is de verzamelnaam voor al het spraakverkeer via internet. Het spraakverkeer gaat via datanetwerken op basis van het Internet Protocol. Het verschil tussen VOIP en traditioneel telefoneren zit in het signaaltransport. Bij internettelefonie wordt het gesprek omgezet in datapakketjes ('enen en nullen') die verstuurd worden via internet. Deze pakketjes worden door software slim verpakt, zodat er veel minder capaciteit nodig is voor een gesprek.

RitsTele.com was de VoIP-aanbieder van het eerste uur. Het Rotterdamse bedrijf bood in 2000 als eerste en enige Nederlands bedrijf de diensten gratis aan, die echter slechts vijf maanden hebben geduurd. Gestopt vanwege het verslechterde advertentieklimaat rond het Internet. RitsTele.com exploiteert sindsdien de Voice over IP platforms voor betaalde internet-telefonie diensten onder de merknaam 'Pilmo' voor consumenten en zakelijke gebruikers en voor facilitaire dienstverlening aan derden. Begin 2005 overgenomen door BBned, waardoor deze netwerkaanbieder serviceproviders zowel telefonie over DSL als over ip kan aanbieden.

Pas in 2004 zetten ook anderen de eerste wankele schreden op dit terrein. Kabel- en ADSL bedrijven breidden hun pakket uit met telefonie, waaronder UPC, Ziggo, Caiw, Zeelandnet, Scarlet, Solcon en Online (Orange). Eind 2004 start telecombedrijf Budget Phone Company met VOIP. Een jaar later zet KPN InternetPlusBellen in de markt, wat later gevolgd door KPN-dochter Planet InternetPlusBellen en Het Net. In 2007 zijn er zo'n twintigtal aanbieders van internettelefonie. Kijk op www.totaalwijzer.nl voor een volledig overzicht van alle internet telefonie aanbieders.

VoIP bestaat op de Nederlandse markt in velen soorten en smaken. Een populaire maar beperkte oplossing voor internet telefonie is Skype. Daarnaast bestaan er oplossingen op basis van de SIP standaard. Hiervan maken veel internetaanbieders gebruik bij hun internet en telefonie combinaties. Maar er zijn ook aanbieders als VoIPbuster en XS4ALL die de VoIP diensten los van het internetabonnement aanbieden.

VoIP - technische achtergrondinformatie

Sesion Initiation Protocol (SIP)

SIP staat voor Sesion Initiation Protocol en zorgt voor de verbindingsopbouw van VoIP gesprekken. Deze techniek wordt door bijna alle internetproviders gebruikt voor hun telefoniediensten. Door de open standaard bestaat er een breed aanbod van VoIP diensten en VoIP hardware gebaseerd op SIP. De kwaliteit van een internettelefonie gesprek is afhankelijk van de gebruikte 'codec'. Met een zogenaamde 'G711 codec' biedt internet telefonie via SIP dezelfde kwaliteit als ISDN-telefonie. Bij veel aanbieders kunt u een zogenaamd “publiek” telefoonnummer krijgen zodat u niet alleen kunt bellen maar ook gebeld kunt worden.

Om via het internet te telefoneren heeft u een stukje software of hardware nodig. Hierbij kunt u kiezen uit onderstaande mogelijkheden.

VoIP software

De veelal door de VoIP aanbieder gratis ter beschikking gestelde software maakt het mogelijk om vanaf uw PC te telefoneren naar andere VoIP gebruikers of naar een normale telefoonaansluiting. Bij het gebruik van een headset is de kwaliteit iets beter als wanneer u de standaard microfoon en speakers gebruikt.

USB telefoon

De USB telefoon is er in vele soorten en maten voor zowel Skype als SIP. En maakt het bellen via de PC een stukje comfortabeler. Let er echter welop dat u PC nog altijd ingeschakeld moet zijn om te bellen of gebeld te worden.

SIP telefoon

Een complete telefoon welke u aansluit op een netwerk (LAN) dat voorzien is van internettoegang. Het voordeel is dat u zo’n toestel overal waar een netwerk verbinding is kunt aansluiten. Er zijn ook WIFI phones welke u draadloos kunt aanmelden op uw netwerk. Het nadeel is dat u geen controle hebt op het netwerk. Doordat de gebruikte router in het netwerk meestal geen voorrang geeft aan VoIP t.o.v. normale data kan het zijn dat uw verbindingskwaliteit niet altijd optimaal is.

SIP ATAM

Een SIP ATA maakt het mogelijk om bestaande analoge telecom apparatuur zoals telefoons, faxen of antwoordapparaten aan te sluiten op uw netwerk. U kunt dus uw bestaande (dect) telefoon gebruiken om te bellen via internet. De meeste ATA’s beschikken over een zogenaamde 'life line' of FXO poort, hierop sluit u uw bestaande buitenlijn aan zodat u met uw toestel ook nog gebruik kunt maken van de bestaande vaste (KPN) aansluiting. Ook bij de ATA heeft u het probleem dat de gebruikte router in het netwerk meestal geen voorrang geeft aan VoIP t.o.v. normale data. Dit betekent dat uw verbindingskwaliteit niet altijd optimaal is.

ADSL VoIP routers

De ADSL VoIP router combineert een ADSL(2+) Multi PC Modem met een VoIP ATA. Dit betekent dat u uw bestaande telefoons en computers aansluit op uw VoIP modem en verbindt met het internet. Het VoIP Modem zal er voor zorgen dat al uw PC’s een internet verbinding hebben en u gelijktijdig zonder ingeschakelde PC over het internet kunt telefoneren. Doordat al het internet verkeer via het modem loopt, kan deze het VoIP verkeer voorrang geven, hierdoor zal de spraakkwaliteit beduidend beter zijn dan bij de andere oplossingen. Veel internetproviders maken dan ook gebruik van ADSL VoIP routers. Maar u kunt ook zelf uw ADSL VoIP router kopen en diensten uitkiezen.

Aanbieder van VoIP Hardware: AVM www.fritzbox.nl (meer info over de Fritz box)

Internettelefonie van PC naar PC

Door middel van zelf gedownloade “peer to peer” software kunnen spraakverbindingen over het internet worden opgezet. De ontvanger van het gesprek moet gebruik maken van bepaalde software, anders is communicatie niet mogelijk. Met een internettelefoon kan men niet zonder meer gebeld worden door gebruikers van een vaste telefoonlijn. Voorbeelden van internettelefonie van PC naar PC zijn Skype, Microsoft Messenger, Google Talk, Voipbuster.

Skype

Skype werd in 2003 geïntroduceerd. De oprichters van het eerste Peer-to-Peer telefoniebedrijf zijn Niklas Zennström and Janus Friis van het populaire KaZaA, 's werelds meest populaire on-line-ruildienst. Internetgebruikers kunnen hiermee gratis telefoneren via internet met andere Skype gebruikers. Via de website van Skype is de software gratis te downloaden. Begin 2004 introduceerde Skype 'Free Conference Calling', waardoor het mogelijk werd om met maximaal vijf internetters gratis tegelijk te kunnen bellen via internet. Ook begon Skype met 'SkypeOut', waardoor gebruikers tegen betaling naar vaste én mobiele nummers kunnen bellen. In 2005 is 'SkypeIn' geïntroduceerd, waarmee het mogelijk is een eigen telefoonnummer aan te vragen zodat men overal op een eigen nummer via Skype te bereiken is. Nadeel is dat de techniek alleen samenwerkt met Skype hardware. Dit betekent dat de PC meestal aan moet staan om via Skype te telefoneren.

Sinds 31 maart 2009 is het mogelijk om te 'Skypen' met een iPhone.

Andere Skype-achtige initiatieven

Voipbuster werd in 2005 geïntroduceerd. Er kan gratis gebeld worden naar het vaste net naar een aantal landen. Men kan voor een bepaald bedrag zogeheten 'credits' kopen voor het bellen naar andere bestemmingen. Parlino, een VoIP-dienst van Tele2 werd in mei 2006 geïntroduceerd, maar is een jaar later alweer gestopt!

Jajah, gefinancierd door Sequoia Capital, dezelfde investeerders van YouTube en Apple, werkt met een open standaard, namelijk het internationale verbindingsprotocol SIP. Het VoIP bedrijf dat in 2007 meer betalende gebruikers wil hebben dan Skype, heeft een programmaatje waarmee gebruikers ook mobiel tegen spotgoedkope prijzen naar binnen- en buitenland kunnen bellen. Jajah gebruikt wel VoIP om telefoons met elkaar te verbinden, maar is eigenlijk een digitale telefonist of een callback service. Jajah noemt z'n service dan ook geen VoIP, maar 'webactivated' telefonie.

Rebtel, een Zweeds bedrijf dat midden 2006 van start ging met een Skype-achtige dienst waarmee het mogelijk is om met het standaard mobieltje goedkoop internationaal te bellen. Net als Jajah verbindt Rebtel de gebruikers eerst met elkaar voordat de telefoons gaan rinkelen. Beiden zetten dus de verbindingen tussen de beller en gebelde op. Wie zich registreert, krijgt van Rebtel een vast nummer toegewezen dat gekoppeld wordt aan het mobiele nummer. Via dit nummer is het mogelijk goedkoop te bellen als de persoon aan de andere kant van de lijn. Deze krijgt via sms ook een ander nummer, dat in het vervolg ook gebruikt kan worden. De dienst kost 1 dollar per week, ongeacht het aantal gesprekken, plus de lokale gesprekskosten. Rebtel heeft ook in Nederland een blok vaste telefoonnummers gekregen van de Opta, zo bericht Emerce. In hetzelfde artikel wordt ook nog het Nederlandse Nimbuzz genoemd, de 'Skype voor mobieltjes' met gratis communicatiesoftware voor de mobiele telefoon.

Voor het gebruik van internettelefonie van PC naar PC is het essentieel dat de degene naar wie u belt, dezelfde software gebruikt. Deze manier van bellen is voornamelijk handig voor mensen met familie of vrienden in het buitenland.

Wat is IP telefonie?

Voor deze vorm van telefonie is een breedband internetaansluiting nodig, vaak in combinatie met extra apparatuur. D.w.z. een kastje dat op de breedbandaansluiting wordt aangesloten en waarop analoge telefoontoestellen kunnen worden aangesloten, zodat niet alle telefoons direct hoeven te worden vervangen. De randapparatuur (vaak “router” genoemd) die nodig is om een telefoongesprek mogelijk te maken, kan op elk willekeurig punt op het internet worden aangesloten. Dit laatste is een groot voordeel van IP telefonie. Het telefoonnummer is verbonden met het apparaat, zodat de gebruiker ook op elk punt bereikt kan worden op hetzelfde telefoonnummer, mits aangesloten op een breedbandige internetaansluiting. In Australië kan de gebruiker dan bijvoorbeeld gebeld worden op een 070 (Den Haag) telefoonnummer voor lokaal tarief, mits de opbeller zich in Den Haag bevindt. Of interlokaal tarief als de opbeller zich in Nederland, maar buiten de regio Den Haag, bevindt. Minuten worden meestal afgerekend, maar bellen naar andere abonnees van dezelfde aanbieder is vaak kosteloos. (bron: Opta) Voorbeelden van aanbieders zijn Pilmo en Budget Phone VOIP.

Wat is Voice over DSL?

Technisch gezien zit deze dienst anders in elkaar dan IP telefonie. Het telefoonnummer is, in tegenstelling tot IP Telefonie, verbonden aan de fysieke lijn, die niet verplaatst kan worden. KPN’s VoDSL aanbod is een voorbeeld. VoDSL is beter dan IP telefonie te vergelijken met de klassieke telefoondienst, omdat het geen mobiliteit ondersteunt. De telefoonverbinding is aan de vaste locatie van de internetverbinding verbonden. Bij VoDSL zit het telefoonnummer in het netwerk. (bron: Opta) Vanaf eind 2003 wordt ‘Bellen via DSL’ aangeboden via de breedbanddienstenaanbieder BBned. De DSL-technologie (Digital Subcriber Line) die de traditionele koperen telefoonlijn geschikt maakt voor het transporteren van dataverkeer, werd tot nu toe alleen gebruikt voor snel internet tegen een vaste prijs. Het is nu ook mogelijk om te bellen via een DSL-netwerk. Met deze nieuwe digitale telefoniedienst kunnen klanten die aangesloten zijn op het netwerk van BBned met elkaar bellen zonder gesprekskosten. De consument betaalt zijn service provider daarvoor maandelijks een vast abonnementsbedrag. De providers bieden Bellen via DSL aan via de telefonie-infrastructuur van BBned. Naast een DSL-abonnement voor internettoegang sluit de consument een abonnement af voor telefonie via DSL. De gebruiker houdt zijn eigen telefoonnummer en hoeft geen nieuw toestel of nieuwe lijn aan te schaffen. Wanneer de beller iemand buiten het netwerk van BBned belt (off-net), zijn er wel gesprekskosten maar deze gesprekken zijn tot dertig procent goedkoper dan telefoonverkeer via de traditionele telefoon. Sinds mei 2004 bieden de eerste internetproviders Voice over DSL (afgekort 'VoDSL') aan, o.a. Scarlet. Het product van Scarlet heet Scarlet One. In december 2004 heeft internetprovider Solcon de primeur met landelijk aanbod van telefonie over ADSL. De in Dronten gevestigde internetprovider, bekend van gefilterd internet, levert de eigen telefoniedienst via de ADSL netwerken van KPN, BBned, Tiscali en Versatel.

Wat is bellen via de kabel?

Kabelbedrijven zoals Ziggo (voorheen @Home en Casema en Multikabel en UPC zijn eveneens van start gegaan om hun kabelinternet- en televisieabonnees een digitaal telefoonpakket aan te bieden. UPC is als eerste gestart met digitale telefonie, waarbij gebruik gemaakt wordt van de VOIP-technologie. Ook de kleinere kabelaars zoals Multikabel, Caiw en Zeelandnet (begin 2006) volgden het voorbeeld van de grootste drie. Wie een abonnement neemt op telefonie bij een kabelbedrijf, krijgt een nieuw modem dat geschikt is voor zowel internet- als telefonie. Het internet- en telefoniemodem wordt direct op de kabel aangesloten, dit betekent dat er geen gebruik meer wordt gemaakt van het KPN netwerk.

Zitten er ook addertjes onder het gras waarmee ik rekening moet houden?

• Let op eventuele beperkingen van het gratis bellen: vaak gelimiteerd aan tijd of belminuten. Bij overschrijding, betaalt men een hoger bedrag per minuut. De hoogte van dit bedrag verschilt per aanbieder
• Het gratis bellen geldt meestal alleen voor vaste nummers in Nederland
• Sommige aanbieders rekenen starttarieven
• De internetsnelheden zijn verschillend
• Niet elk pakket is mogelijk op elk willekeurig adres in Nederland: gebruik de postcodecheck
• Kabelaanbieders zijn regiogebonden; u kunt niet zelf kiezen
• De contractduur kan verschillen van 1 tot 2 jaar; sinds midden 2007 ook maandcontracten bij Het Net en Alice
• Kijk goed wat actietarieven en werkelijke maandkosten zijn
• Sommige aanbieders rekenen afsluitkosten
• Lees actievoorwaarden goed door

Wat zijn de nadelen van internetbellen?

• bestaande telefoonnetwerk is betrouwbaarder, stabieler dan het internet
• ISDN telefoontoestellen en ISDN faxen zijn niet meer te gebruiken
• bellen via een Carrier Select aanbieder niet meer mogelijk
• alarminstallaties kunnen bij stroomstoring geen contact maken met alarmcentrale
• bij stroomuitval geen telefoon
• bij het bellen van een alarmnummer kan de plaats van de beller niet of minder snel worden bepaald
• vatbaar voor virussen, wormen, hacker activiteiten en spit (spam via internettelefonie)
• VoIP af te luisteren
• afhankelijkheid van 1 aanbieder: mogelijk overstapproblemen

Wat zijn de voordelen van internetbellen?

• kostenbesparing: in bepaalde gevallen is het bellen gratis
• geen apart telefoonabonnement meer nodig
• behoud eigen telefoonnummer en bellen met eigen toestel
• beheer centraal geregeld: vooral voor bedrijven efficiënter
• werknemers vanaf thuis op het netwerk zonder inbellen
• gebruikersgemak: internet en telefoon afnemen bij één aanbieder
• op toekomst voorbereid: beeldbellen, mogelijkheid online muziek en films bestellen